Η προσπάθεια να οριστεί ποια είναι η κορυφαία ομάδα στην ιστορία του ποδοσφαίρου μοιάζει με ένα από τα πιο γοητευτικά αλλά και πιο περίπλοκα εγχειρήματα του αθλήματος. Κάθε εποχή έχει τα δικά της χαρακτηριστικά, τις δικές της συνθήκες προπόνησης, την εξέλιξη της ιατρικής υποστήριξης, ακόμη και διαφορετικές απαιτήσεις στον αριθμό και την ένταση των αγώνων. Το ποδόσφαιρο μεταμορφώνεται συνεχώς· συχνά μέσα σε μια δεκαετία μοιάζει να έχει αλλάξει πρόσωπο.
Παρά τις δυσκολίες, το αγγλικό περιοδικό FourFourTwo επιχείρησε να καταγράψει τις 50 σπουδαιότερες ομάδες που γνώρισε ποτέ το άθλημα. Η αξιολόγηση βασίστηκε σε πολλαπλά κριτήρια: την ποιότητα και το στυλ παιχνιδιού, το επίπεδο των ποδοσφαιριστών που στελέχωσαν κάθε ομάδα, τη χρονική διάρκεια της κυριαρχίας τους, αλλά και φυσικά τους τίτλους που κατέκτησαν.
Η κατάταξη προκαλεί έκπληξη ακόμη και στους πλέον μυημένους. Ομάδες που σφράγισαν ολόκληρες εποχές βρίσκονται χαμηλότερα απ’ όσο θα περίμενε κανείς. Η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ της παντοδυναμίας του Σερ Άλεξ Φέργκιουσον, η οποία κυριάρχησε στα τέλη της δεκαετίας του 1990, τοποθετείται μόλις στην 25η θέση. Η εθνική Γαλλίας της γενιάς των Ζιντάν και Ανρί βρίσκεται στην 24η, ενώ η λαμπρή Βραζιλία των Ρονάλντο, Ροναλντίνιο και Ριβάλντο καταλαμβάνει την 22η θέση.
Η κορυφή ανήκει στη «σελεσάο» του 1970
Στην πρώτη θέση της λίστας δεσπόζει η Εθνική Βραζιλίας του 1970, μια ομάδα που πολλοί θεωρούν την απόλυτη έκφραση της ποδοσφαιρικής τέχνης. Στο Παγκόσμιο Κύπελλο του Μεξικού η «σελεσάο» δεν κατέκτησε απλώς το τρόπαιο· μάγεψε τον κόσμο με το ποδόσφαιρο που παρουσίασε.
Εκείνη η ομάδα, υπό τις οδηγίες του Μάριο Ζάγκαλο, διέθετε ποδοσφαιριστές που έμοιαζαν να παίζουν με τη μπάλα σαν να ήταν προέκταση του σώματός τους. Ο Πελέ, ο Ζαϊρζίνιο, ο Κάρλος Αλμπέρτο, ο Ζέρσον και ο Ριβελίνο συνέθεσαν μια ποδοσφαιρική συμφωνία τεχνικής, φαντασίας και δημιουργίας, αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία του αθλήματος.
Το Μουντιάλ του 1970 υπήρξε επίσης ιστορικό για έναν ακόμη λόγο: ήταν το πρώτο που μεταδόθηκε παγκοσμίως σε έγχρωμη τηλεόραση, δίνοντας στους φιλάθλους τη δυνατότητα να βιώσουν το θέαμα με πρωτόγνωρη ζωντάνια. Στην Ελλάδα οι αγώνες μεταδόθηκαν από τη δημόσια τηλεόραση, με τη χαρακτηριστική φωνή του Γιάννη Διακογιάννη να συνοδεύει τις εικόνες εκείνου του ποδοσφαιρικού έπους.
Η μεγάλη Μίλαν του Σάκι
Στη δεύτερη θέση της κατάταξης βρίσκεται μια από τις πιο επιδραστικές συλλογικές ομάδες όλων των εποχών: η Μίλαν της περιόδου 1987-1991. Με τον Αρίγκο Σάκι στον πάγκο και την οικονομική στήριξη του Σίλβιο Μπερλουσκόνι, οι «ροσονέρι» ανέπτυξαν ένα επαναστατικό στυλ παιχνιδιού που επηρέασε βαθιά την τακτική εξέλιξη του ποδοσφαίρου.
Στον αγωνιστικό χώρο κυριαρχούσε η περίφημη ολλανδική τριάδα — Φρανκ Ράικαρντ, Μάρκο φαν Μπάστεν και Ρουντ Γκούλιτ — η οποία οδήγησε τη Μίλαν σε δύο συνεχόμενες κατακτήσεις του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης το 1989 και το 1990. Η ομάδα εκείνης της περιόδου έμεινε γνωστή ως «η Μίλαν των Ολλανδών».
Η επανάσταση της Μπαρσελόνα του Γκουαρδιόλα
Στην τρίτη θέση συναντάμε μια ομάδα της σύγχρονης εποχής: τη Μπαρτσελόνα των ετών 2008-2011. Υπό την καθοδήγηση του Πεπ Γκουαρδιόλα και με ηγέτες τους Λιονέλ Μέσι, Τσάβι και Αντρές Ινιέστα, οι Καταλανοί παρουσίασαν ένα ποδόσφαιρο κατοχής και δημιουργίας που επηρέασε ολόκληρη τη φιλοσοφία του παιχνιδιού.
Το αποκορύφωμα ήρθε το 2009, όταν η Μπαρσελόνα κατέκτησε και τους 6 τίτλους που μπορούσε να διεκδικήσει μέσα σε ένα ημερολογιακό έτος — ένα μοναδικό επίτευγμα στην ιστορία του συλλογικού ποδοσφαίρου.
Ο Άγιαξ και η γέννηση του «ολοκληρωτικού ποδοσφαίρου»
Την τέταρτη θέση καταλαμβάνει ο θρυλικός Άγιαξ της περιόδου 1965-1973, με ηγέτη τον Γιόχαν Κρόιφ. Υπό την καθοδήγηση του Ρίνους Μίχελς, η ολλανδική ομάδα εισήγαγε το περίφημο «ολοκληρωτικό ποδόσφαιρο», μια φιλοσοφία όπου οι ποδοσφαιριστές εναλλάσσονταν συνεχώς στις θέσεις τους και η ομάδα λειτουργούσε ως ένα απόλυτα συγχρονισμένο σύνολο.
Η κυριαρχία του Άγιαξ αποτυπώθηκε με τρεις συνεχόμενες κατακτήσεις του Κυπέλλου Πρωταθλητριών Ευρώπης στις αρχές της δεκαετίας του 1970.
Η «χρυσή εποχή» της Ισπανίας
Την πρώτη πεντάδα συμπληρώνει η Εθνική Ισπανίας της περιόδου 2007-2012,με προπονητή τον Βιθέντε Ντελ Μπόσκε, η οποία κατάφερε κάτι που καμία άλλη χώρα δεν είχε πετύχει προηγουμένως: τρεις διαδοχικούς μεγάλους διεθνείς τίτλους. Μετά το Euro του 2008 ακολούθησαν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010 και το Euro του 2012, εδραιώνοντας την ισπανική κυριαρχία στο διεθνές ποδόσφαιρο.
Οι υπόλοιποι θρύλοι της δεκάδας
Στην πρώτη δεκάδα συναντά κανείς επίσης τη Ρεάλ Μαδρίτης της δεκαετίας του 1950, η οποία κατέκτησε πέντε συνεχόμενα Κύπελλα Πρωταθλητριών με ηγέτες τους Φέρεντς Πούσκας και Αλφρέδο Ντι Στέφανο. Εκεί βρίσκονται ακόμη η μεγάλη Λίβερπουλ της δεκαετίας του 1970 με μορφές όπως ο Κένι Νταλγκλίς, η Ίντερ του Ελένιο Ερέρα με το περίφημο κατενάτσιο, η Μπενφίκα του Εουσέμπιο και η ιστορική Σάντος του Πελέ, η οποία μάλιστα είχε επισκεφθεί και την Ελλάδα για φιλικούς αγώνες με τις κορυφαίες ελληνικές ομάδες.
Λίγο έξω από τη δεκάδα, στην ενδέκατη θέση, βρίσκεται η σπουδαία εθνική ομάδα της Ουγγαρίας της δεκαετίας του 1950. Η «χρυσή ομάδα» του Φέρεντς Πούσκας σημάδεψε την εποχή της και άφησε έντονο αποτύπωμα ακόμη και στην ελληνική ποδοσφαιρική ιστορία, καθώς ο μεγάλος Ούγγρος αστέρας πέρασε αργότερα από τη χώρα μας ως προπονητής του Παναθηναϊκού.
Οι 50 κορυφαίες ομάδες όλων των εποχών είναι :
1. Εθνική Βραζιλίας 1970
2. Μίλαν 1987-1991
3. Μπαρσελόνα 2008-2011
4. Άγιαξ 1965-1973
5. Εθνική Ισπανίας 2007-2012
6. Ρεάλ Μαδρίτης 1955-1960
7. Λίβερπουλ 1975-1984
8. Ίντερ 1962-1967
9. Μπενφίκα 1959-1968
10. Σάντος 1955-1968
12. Μπάγερν Μονάχου, 1967-76
14. Μάντσεστερ Σίτι, 2017-24
15. Σέλτικ, 1965-74
16. Μίλαν , 2004-07
17. Iντεπεντιέντε , 1971-75
18. Γιουβέντους, 1980-86
19. Ντιναμό Κιέβου, 1985-87
21. Λίβερπουλ, 2018-21
25. Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, 1995-2001
12. Μπάγερν Μονάχου, 1967-76
14. Μάντσεστερ Σίτι, 2017-24
15. Σέλτικ, 1965-74
16. Μίλαν, 2004-07
17. Ιντεπεντιέντε, 1971-75
18. Γιουβέντους, 1980-86
19. Ντιναμό Κιέβου, 1985-87
20. Μπαρσελόνα, 1988-94
21. Λίβερπουλ, 2018-21
25. Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, 1995-2001
26. Μπόκα Τζούνιορς, 1998-2004
27. Τορίνο, 1945-49
28. Μπορούσια Μενχενγκλάντμπαχ, 1970-79
29. Νότιγχαμ Φόρεστ, 1977-80
31. Άρσεναλ, 2001-04
32. Γιουβέντους, 1994-98
34. Ρίβερ Πλέιτ, 1941-47
35. Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, 1965-68
36. Φέγενορντ, 1968-71
38. Χόνβεντ, 1950-55
39. Άγιαξ, 1992-96
40. Άρσεναλ, 1930-35
41. Λιντς Γιουνάιτεντ, 1968-75
42. Στεάουα Βουκουρεστίου, 1984-89
43. Τότεναμ, 1960-62
44. Αμβούργο 1977-83
45. Τσέλσι, 2004-06
47. Γουλβς Γουόντερερς, 1953-60
48. Ρεάλ Μαδρίτης, 2000-02
